Cân bằng côn trùng gây hại và thiên địch trong nền nông nghiệp

Trong những lúc canh tác nông nghiệp, chắc hẳn chúng ta luôn gặp nhiều vấn đề liên quan đến năng suất, chất lượng. Nhất là trong việc phòng trừ sâu hại. Côn trùng gây hại được hiểu là những loại côn trùng phá hoại cây trồng. Chúng làm ảnh hưởng đến năng suất. Còn thiên địch là những loài có ích với nền nông nghiệp. Vậy làm thế nào để cân bằng côn trùng gây hại và thiên địch trong nền nông nghiệp?

  1. Tìm hiểu về côn trùng gây hại và thiên địch trong nông nghiệp 

  • Khái niệm

Côn trùng gây hại trong nông nghiệp là thuật ngữ nhắc đến những loài côn trùng hay tấn công cây trồng. Làm ảnh hưởng đến năng suất, sự sinh trưởng và phát triển của cây. Những loài này là yếu tố tác động trực tiếp đến nền kinh tế trong sản xuất nông nghiệp. Kéo theo sau đó là loạt hậu quả như việc sử dụng thuốc hóa học hàng loạt. 

Trong khi đó, thiên địch là cụm từ để chỉ những loài có ích đối với nền nông nghiệp. Chúng có nhiệm vụ là tấn công lại các côn trùng gây hại. Chúng thường săn những loài côn trùng để ăn thịt, gây bệnh, ký sinh, bán ký sinh, tuyến trùng. Khiến cho chúng suy yếu hoặc chết dần đi. Không còn khả năng tấn công cây trồng nữa.

Tuy nhiên, cả hai khái niệm này đều hoàn toàn dựa trên cảm nhận cục bộ của những người canh tác. Đối với các sinh vật trên khu vực họ trồng trọt, quản lý. Sẽ tùy vào từng mục đích sử dụng, phương pháp canh tác, điều kiện tự nhiên, khí hậu, nhiệt độ mà có thể thay đổi.

  • Ví dụ

Một ví dụ điển hình như, loài thiên địch kiến vàng của chúng ta luôn luôn xuất hiện trong khu vườn cây ăn trái. Chúng có nhiệm vụ chuyên tấn công sâu, bướm, ruồi, ngài. Và chuyên đục các cây quả gây hại ở khu vườn. 

Tuy nhiên, bởi vì chúng là thiên địch dùng để bảo vệ mùa màng. Nên khi chúng ta thay đổi mục đích sử dụng từ thu hoạch nông sản sang du lịch. Chúng sẽ tấn công bất cứ vật gì trên lãnh thổ của chúng. Và để lại các vết cắn sưng đỏ, gây mẫn ngứa, rát hoặc có thể bị dị ứng.

 

2. “Mối liên kết” của côn trùng gây hại và thiên địch trong nông nghiệp

  • Môi trường sống

Xét về khía cạnh tự nhiên, các côn trùng gây hại chính là nguồn thức ăn cho thiên địch. Nhờ vào các hoạt động săn mồi (ăn thịt), chích hút (dịch), ký sinh hoặc sinh sản đối với con mồi. Thông thường trong một chu kỳ sống, mỗi cá thể thiên địch phải tiêu diệt rất nhiều loài gây hại khác.

Mặt khác, để có thể đảm bảo được sự tồn tại của các quần thể côn trùng gây hại. Chúng đã phải thiết lập hàng loạt cơ chế để thích nghi, phải liên tục thay đổi môi trường sống, sinh sản nhanh và nhiều. Khả năng di chuyển phải nhanh hơn các loài thiên địch.

  • Kết quả

Từ đó đã dẫn đến một kết quả là, khi điều kiện môi trường thuận lợi. Mật độ côn trùng gây hại và thiên địch lại tăng lên. Ngược lại, khi điều kiện môi trường không tốt. Mật độ của chúng sẽ giảm bớt.


3. Tác động thuốc trừ sâu lên côn trùng gây hại và thiên địch

Thuốc trừ sâu hóa học chính là “thần dược” để chữa được mọi loại sâu bệnh gây hại cho cây trồng. Khi người canh tác muốn tiêu diệt nhanh loài gây hại trên vườn. Tuy nhiên, thuốc hóa học lại mang phổ tác dụng rộng. Nên vô tình lại tiêu diệt luôn cả các thiên địch có hại cho cây trồng.

Tuy nhiên, những loài côn trùng gây hại thì lại có khả năng thích nghi và tái tạo quần thể tốt hơn. Do đó, chúng nhanh chóng vượt qua “các khó khăn, stress” và tăng mật độ dân số nhanh hơn, dày hơn. Vì một phần là do thiên địch đã bị thuốc hóa học tiêu diệt. Điều này dẫn đến kết quả là các loại côn trùng gây hại đang được bùng phát nhanh.


4. Cân bằng côn trùng gây hại và thiên địch khi canh tác

Chính vì vậy, chúng ta nên xây dựng một hệ thống canh tác khá đa dạng. Và hình thành một hệ sinh thái khép kín, đặc biệt với các biện pháp sau:

+ Luân canh các cây họ đậu và rau màu. Nhằm giảm áp lực bệnh tật, ké luôn dòng di cư của các côn trùng gây hại.

+ Chúng ta có thể kết hợp các biện pháp xen canh, trồng ven bờ các loại cây thuộc họ cúc, họ sả. Chúng có thể xua đuổi những côn trùng gây hại. Còn có thể tạo nơi cư trú cho các thiên địch. Mỗi khi điều kiện thời tiết bất lợi hoặc là những lúc khu vườn bị phun thuốc hóa học.

+ Bên cạnh đó, chúng ta có thể tận dụng các mô hình như nuôi cá, tôm trên ruộng. Vừa có thể hạn chế sâu bệnh lại, còn có thể tăng thu nhập hằng tháng nhờ việc chăn nuôi thủy sản.

+ Giảm thiểu hết mức có thể mức độ sử dụng thuốc trừ sâu. Vì đó là nguyên nhân gây sụt giảm mật độ thiên địch. Bạn có thể sử dụng thuốc trừ sâu sinh học hoặc thuốc trừ sâu có thành phần từ thiên nhiên. Ví dụ như: lá cây thuốc lá (có chứa nicotine), hoa cúc khô, ớt giã nhuyễn hòa với nước để tưới, hay cây dây mật để thay thế. Chúng cũng là các biện pháp hữu dụng, an toàn.

+ Thả thiên địch: Thiên địch cũng là một loại côn trùng. Việc thả chúng vào nhằm mục đích duy trì mật số khi luân canh gián đoạn.

Ngoài ra, các nhà làm vườn, trồng trọt có thể nhân giống. Nuôi thêm hay thả vi khuẩn như nấm xanh, nấm trắng, bacillus,… Tuy nhiên, hành động này sẽ mang lại hiệu quả thấp và chậm hơn. Phải mất đến 1-2 tuần để chúng ta thấy được kết quả rõ rệt.

Việc cân bằng côn trùng gây hại và thiên địch trong nền nông nghiệp có lẽ đã được giải đáp qua bài viết này của FarmerBox rồi đúng không nào! Mong rằng bài viết của bọn mình sẽ giúp ích được cho các bạn cho. Măc dù có thể là điều nhỏ nhặt nhất. Hãy nhớ theo dõi website của bọn mình để cập nhật thêm nhiều chủ đề ấn tượng hơn nhé.



RELATED POSTS